Afscheid van een uitstekende wethouder

Fractievoorzitter Arthur Eijs heeft in een fraai, uit het hart gegrepen toespraak maandag 26 april in ´t Klooster namens de Progressieve Combinatie afscheid genomen van Ton van Rijnberk als wethouder.

Ton is 6 jaar wethouder waarvan de laatste 4 jaar tevens loco-burgemeester geweest. Hij heeft als wethouder sturing gegeven aan een langetermijnbeleid, gericht op het versterken van de kwaliteiten van Noordwijk als badplaats en woonplaats.

Ton,

Het is voor mij een groot genoegen en een eer om jou hier, vandaag, te mogen toespreken namens de Progressieve Combinatie PvdA, GroenLinks en D66. Een groot genoegen vanwege de vele jaren van samenwerking. Jaren van collegialiteit, vriendschap en gedrevenheid. Een hele eer, omdat dit toch voor mij de eerste én enige keer is dat ik buiten de gemeenteraad een wethouder mag toespreken. OK, je bent al afgetreden, maar die paar dagen , daar kijk ik niet op. Niet met zo’n lange staat van dienst.

Het is natuurlijk gebruik dames en heren, bij een dergelijke gelegenheid in te gaan op de eigenschappen van de toegesprokene en bij voorkeur op de goede eigenschappen. Het moet wel een feestje blijven. Ton, maak je niet zenuwachtig, slechte eigenschappen kon ik ook maar weinig bedenken, of het zou je onhebbelijkheid moeten zijn om Noordwijk te vergelijken met andere gemeenten waar je werkte: Den Haag en erger nog Amsterdam. Dat voelde voor veel Noordwijkers toch als het vergelijken van onze eigen 24 karaats diamant met bergkristallen en kiezelstenen, en dat kwam niet alléén door de Noord-Zuid lijn. Uit Amsterdam komt eigenlijk maar één goed ding en dat is Ajax.

Nee, terugblikkend vooral goede eigenschappen. Humor bijvoorbeeld. Niet een heel uitbundige vorm, of zelfs maar vaak toegepast, maar als het door Ton wordt gecombineerd met politieke behendigheid dan ontstaan er soms pareltjes. Het mooiste voorbeeld (voor mij) stamt uit je tijd voor je wethouderschap, als raadslid. Het agendapunt: bijdrage aan restauratie van de toren van de Katholieke Jeroenskerk. Er lag een voorstel op tafel dat was voorbereid met het kerkbestuur, dat door met name het CDA met hand en tand werd verdedigd. Jij drong aan op het stellen van voorwaarden aan gemeentelijke steun. Schorsing volgde. In de terugmelding kwam je niet verder dan: ‘Voorzitter, in de schorsing is gebleken dat de raad unaniem..’waarna de fractievoorzitter van het CDA je onderbrak en aangaf dat dat niet voor het CDA gold. Je probeerde het nog eens, met dezelfde interruptie, waarna je met gespeelde tegenzin toegaf en je zin afmaakte: ‘.. is gebleken dat alle partijen, met uitzondering van het CDA, van mening zijn dat de katholieke Jeroenstoren van grote maatschappelijke waarde is en behouden moet blijven.’ Zelfs de CDA-fractievoorzitter kon er om lachen, zij het met kiespijn. De voorwaarden kwamen er.

Toch is humor niet echt je huisstijl; jouw bestuursstijl was gebaseerd op ratio, op analyse en argumenten. Je richt je op het hoofd van mensen. Dat leverde voor veel mensen een beeld op van afstandelijkheid, en door je tegenstanders is afstandelijkheid al snel gemaakt tot onbereikbaarheid. En zelfs die kritiek analyseerde en weerlegde je dan weer rustig , zonder merkbare opwinding. Het heeft ook in de fractie van de Progressieve Combinatie wel eens tot de verzuchting geleid dat de inhoud van je beleid prachtig was maar de verpakking je kwetsbaar maakte. Je hebt je dat aangetrokken en je was op je best als je er in slaagde iets van je eigen emotie en drijfveren over te brengen op je gehoor: de gemeenteraad, of de Noordwijkers. Als je je ook richtte op het hart van mensen. Dat ging je steeds beter af, bijvoorbeeld in je pleidooien over het oude vissersdorp, waar je ondermeer lof kreeg van de altijd kritische Bert Houwaart.

Je bent ook buitengewoon vasthoudend, een dossiervreter en een scherp analyticus. Dat laat zich natuurlijk het beste illustreren aan de hand van het dossier Bronsgeest, maar ook in de afgelopen vier jaar heb je de vele pogingen weerstaan om je van de vastgestelde lijn af te brengen. Dat geldt bijvoorbeeld waar het gaat om het formuleren van de beleidsvisies waar we het vanmiddag over hebben gehad in het afscheidssymposium.

Verkiezingen hebben een raar effect op mensen en zeker op de ondersoort ‘politici’. Veel politici krijgen vage medische klachten naarmate verkiezingen dichterbij komen. De brillenglazen worden dikker, de drager bijziender. De ruggengraat wordt minder zichtbaar en kniegewrichten verslappen. Het geheugen gaat achteruit en alleen morgen kan nog worden overzien. De aandacht voor de lange lijn, voor de ingeslagen koers verslapt. Jij bent denk ik een van de meest gezonde politici van Noordwijk; dit soort symptomen heb ik niet of nauwelijks kunnen ontdekken, je bent een van de weinigen in de Noordwijkse politieke die bij uitstek die lange lijn uitstippelt én bewaakt. Ik weet bijvoorbeeld dat je je zorgen maakt over het gebrek aan aandacht voor de afronding van het Bronsgeestdossier. De ingezette lijn, waarmee betaalbare woningen worden gerealiseerd, financiele risico’s worden omgebogen in opbrengsten waarmee voorzieningen i n stand kunnen worden gehouden staat onder druk. Ik ben blij dat je, zelfs na ruim 20 jaar in de politiek, nog steeds van de partij bent om het gemeentebestuur hier scherp te houden.

Nog één goede eigenschap wil ik belichten: visie. Weten wat je wilt voor het dorp en daarbij redeneren vanuit het algemeen belang en dus ook individuele belangen hardop ondergeschikt durven verklaren als dat moest. Je hebt gevoel voor het ontwikkelen van visie en het dan stap voor stap realiseren er van. Je probeert daarbij waar mogelijk de realiteit aan te passen aan de droom, in plaats van je dromen aan te passen aan de realiteit, zoals meer gemakzuchtige bestuurders doen. Je bent om je ruimtelijke structuurvisie geprezen én verguisd. Dat laatste dan vooral door mensen wier radarscherm door 4 jaar wordt begrensd; die realiteitszin veinzen door te roepen dat het niet concreet is en die er prat op gaan met beide benen op de grond te staan. Ton, dat stond en sta jij niet, en dat is een compliment. Want een kind begrijpt dat iemand die met beide benen op de grond staat geen stap vooruit komt. Jij wel. Daarvan getuigen in het dorp de tastbare resultaten, in de kern van Noordwijk-Binnen, voor de boulevard en elders.

Aan het eind van je periode als wethouder gaf je steeds vaker en duidelijker aan dat je voortzetting van het wethouderschap steeds minder zag zitten. De slopende baan en je continue inzet van tenminste 60 uur per week kreeg uiteindelijk dan toch vat op je. De voortdurende strijd in het dagelijks bestuur, de steeds intensievere en platvloersere aanvallen op je beleid , je persoon en je familie, het raakte je meer dan je wilde toegeven. Het voegde voor mij een dimensie toe aan mijn beeld van jou: kwetsbaarheid, bij iemand die zo ongenaakbaar kan overkomen. Daarom kijk je, weet ik, met gemengde gevoelens terug op de recente verkiezingen. Nu zijn de druiven even zuur, maar je hebt veerkracht genoeg om de draad snel op te pakken.

Ton, je wethouderschap zit er nu op. Je kunt trots zijn op je prestaties, net zo als de Progressieve Combinatie dat is. Ik ben er van overtuigd dat vele politici, bestuurders maar vooral ook de Noordwijkers in de komende jaren de zoete vruchten van je ingezette beleid gaan plukken. Je verandert nu van rol, en neemt het stokje van me over als fractievoorzitter. Ik wens je in je nieuwe rol, maar vooral met de tijd die je nu aan andere dingen kunt besteden heel veel succes en vooral plezier.

Ton, bedankt!