Reactie op coalitieakkoord

Noordwijk heeft terecht hoge ambities. Men wil in zich in kwaliteit onderscheiden en internationaal bekend zijn en zijn beloftes ook waar kunnen maken. Dat vraagt een krachtig gemeentebestuur met visie anders wordt dit doel nooit bereikt, glijdt Noordwijk af en verliest op den duur zijn glans.

Tegen de achtergrond van dit doel is het coalitieakkoord volstrekt ambitieloos.

Dit is vooral af te lezen aan het ontbreken van kwantitatieve of zelfs maar kwalitatieve doelen.

Het leest als een pretpakket van de gemiddelde scholier. Vooral niet moeilijk doen, voor elk wat wils en vooral niet concreet.

Aangezien wij slechts zeer korte tijd hebben gekregen voor bestudering van het akkoord loop ik er even doorheen, geef op een aantal punten die ons bij eerste lezing het meest opvallen een reactie en sluit af met een conclusie.

1   Het nieuwe gezicht van Noordwijk

• U wilt u werk integer, transparant, fatsoenlijk, financieel verantwoord, oplossings- en toekomstgericht uitvoeren en de oppositie uitnodigen om mee te denken en een bijdrage te leveren. Wij pakken deze handschoen graag op. Het liefste zouden wij gezien het in gang gezette beleid een daarop gebaseerd coalitieakkoord onderschrijven.
• Helaas is dit coalitieakkoord zo ambitieloos en zo rechts dat we wel gedwongen zullen zijn om in het belang van grote groepen Noordwijkers stevig oppositie te voeren.
• Tegen deze achtergrond waarbij integriteit en de ambities uit de Toekomstvisie voor ons centraal staan de volgende opmerkingen.

2   Dienstverlening

• Bestuurderscultuur wordt omgebogen naar bewonerscultuur.
  • Even terug in de tijd. Oud burgemeester Van der Sluijs zei in zijn officiële afscheidsrede in 2003 dat Noordwijk niet vanuit de collegekamer bestuurd werd.
    In 2004 toonde het rapport Recht door Zee een bestuurscultuur aan van potentiële belangenverstrengeling tussen lokale belanghebbende ondernemers en de politiek.
  • Het bleek nodig dat het gemeentebestuur de touwtjes stevig in handen ging nemen en een einde maakte aan de voor private belangen gevoelige ad hoc politiek maar duidelijke visies en duidelijk beleid ging maken op een transparante wijze en alle Noordwijkers gelijke kansen te bieden dit beleid te beïnvloeden.
    Door deze touwtjes stevig in handen te nemen werd er weer bestuurd waar het hoorde, namelijk in het gemeentehuis en werd iedereen gelijk behandeld.
  • Het coalitieakkoord noemt dit nu bestuurderscultuur en wil dat kennelijk vervangen door bewonerscultuur. Waar doelt men op? Wat waren de bezwaren van het terughalen van het politieke en bestuurlijke mandaat naar de Voorstraat. Deze stevige aanpak van een bestuur dat weet wat het wil, al koste het de nodige tijd om dat allemaal op papier te krijgen en hierover besluiten te nemen, heeft Noordwijk er weer bovenop geholpen.
  • Als men doelt op onvoldoende luisteren naar de bewoners zou ik graag willen wijzen op de enorme verbeteringen die in de communicatie zijn aangebracht in de afgelopen coalitieperiode 2006-2010.
    De gemeente heeft de afgelopen vier jaar heel veel kaders neergezet in de vorm van ruimtelijke visies en beleidsnota’s.
  • Alleen al als ik me beperkt tot wat de Progressieve Combinatie heeft hieraan heeft bijgedragen kom ik tot een forse lijst van wel zo’n 20 belangrijke kaders in de vorm van beleidsnota’s zoals bijvoorbeeld de Cultuurnota, Natuurbeleidsplan en Woonvisie en producten op het gebied van ruimtelijke ordening zoals de Ruimtelijke Structuurvisies en de gebiedsontwikkelingen.
  • Al deze producten zijn tot stand gekomen op basis van inspraakprocedures en sterk verbeterde communicatie in de vorm van brochures, nieuwsbrieven, presentaties, maquettes en infoavonden. De voorstellen zijn met een breed draagvlak (vaak unaniem) door de raad aangenomen. Nu opschrijven dat bewoners ook een inbreng moeten hebben is suggereren dat ze dat niet gehad hebben bij de tot standkoming van deze kaders.
    Wij zijn voorstander van heldere manieren van communicatie. Precies de reden waarom wij communicatiebeleid hebben gemaakt en neergelegd in de eerst communicatienota die in Noordwijk is gemaakt. Wij hopen dat u hiermee u voordeel kunt doen.
  • Maar dat terzijde, er loert hier een heel ander gevaar namelijk dat in plaats van bewonerscultuur, belanghebbendencultuur moet worden gelezen. In dat geval staat niet het algemeen belang van de bewoners van Noordwijk centraal maar loert het gevaar dat het belang van een enkeling wordt gediend en zijn we weer terug bij de oude bestuurscultuur van voor 2004. Wij zien hierin beslist geen nieuwe politiek zoals de coalitie meldt maar juist een gevaar om terug te vallen in de oude politiek.
• Adviesraden: ze moeten er komen, maar welke?  Is een voorbeeld van het ontbreken van heldere doelen en niet concreet willen worden.

3    Veiligheid

• Grent/ sluitingstijden: het Wens deel van Puur en CDA hebben hier verloren. Oude regime blijft. Evaluatie pas in 2011. Betekent dat de coalitie de evaluatie 2010 voor de gemeenteraad heeft gedaan?

4  Wonen

• Bouwtempo aanpassen aan marktomstandigheden, rekening houden met eigen behoefte aan woningen. Eerder gemaakte afspraken aanpassen.
  • Er zijn regionale afspraken waar gemeenten bijdragen aan moeten leveren.
• Afspraken over sociale woningbouw zijn geen hard gegeven vindt de coalitie.
  • Noordwijk loopt ver achter, maar 21% sociale woningbouw. Provinciale norm 30%. Daarnaast afspraken regionale woonvisie.
  • Op dit punt zijn het CDA en Jes volstrekt ongeloofwaardig gezien hun opstelling in de afgelopen collegeperiode.
• Extra grondopbrengst bij minder sociale woningbouw:
  • Coalitie redeneert als een op geld beluste projectontwikkelaar terwijl men elders de beschikbare en rentekostende grond niet bebouwd. Vervolgens wel de rekening neerleggen bij de bevolking.
• Binnen 12 maanden start realisatie 50 starterkoopwoningen.
  • Dit natuurlijk los van de bestaande afspraken, we zijn benieuwd, ook naar de afspraak dat alle maatregelen moeten leiden tot een betere doorstroming.
  • Ook weer zo’n punt van om het hardst roepen over starterswoningen in verkiezingsstrijd en er vrijwel niets over terugvinden in dit coalitieakkoord. In de top 10 van wat over vier jaar is bereikt komt het woord starter niet eens voor!
• Woonruimteverdeling
  • We gaan zien op welke wijze de voorrang voor de eigen inwoners door de coalitie geregeld gaat worden; opvallend (en goed) is wel dat de coalitie realiteitszin toont die de partijen uit de coalitie in verkiezingstijd nog niet toonden door nu binnen de grenzen van het huidige verdeel systeem te blijven (grenzen opzoeken, ja daaaag, dat deden we al jaren!). Maar weer een vorm van kiezersbedrog, want er wordt van alles beloofd aan Noordwijk voor de Noordwijkers, maar nu wordt gewoon braaf de grens van het systeem erkend.
• Offem Zuid/Bronsgeest
  • Bouwen op particuliere grond in Offem Zuid betekent het alsnog honoreren van de misleiding van de omklap. De coalitie geeft de voorkeur aan de mogelijkheid om een Noordwijkse ontwikkelaar dure grond met veel woningen te laten bebouwen in plaats van de 23 ha goedkopere eigen grond in Bronsgeest die al 15 jaar geleden gekocht is en waar jaarlijks rente op wordt bijgeschreven. De winst op Bronsgeest die veel hoger is dan in Offem Zuid wordt niet gerealiseerd terwijl er de komende jaren wel fors wordt bezuinigd op allerlei voorzieningen in Noordwijk. Daarnaast loopt men risico met de schadevergoeding van vele miljoenen aan het Bouwfonds, komt men bestuurlijke afspraken niet na met de provincie, komt de brede school leeg te staan en kan er geen sociale woningbouw worden gerealiseerd. Tot slot maakt men zich bestuurlijk belachelijk door een half jaar geleden unaniem een raadsbesluit aan te nemen inclusief een ontwikkelstrategie en nu zonder dat er gewijzigde omstandigheden zijn wat anders voorstelt. 
  • Wat betreft het sportpark Nieuw Oost is planologische reservering prima, maar nog beter om ook snel het particuliere plan voor een nieuw tennispark met overdekte banen en een sporthal daar te realiseren.
• Middengebied
  • Aangegeven wordt dat de geschatte grondopbrengst bepalend zal zijn voor welke invulling dan ook. Hiermee wordt feitelijk wordt gekozen voor het bestaande plan, maar dat men het er niet over eens is geworden om dat ook zo uit te spreken. Men kiest voor meel in de mond.
    In een later stadium komen we overigens nog wel terug op de volstrekt misleidende advertentie die VVD/Jes en het CDA als coalitiepartijen die op 1 juli 2009 met het plan hadden ingestemd vlak voor de verkiezingen over dit plan meenden te moeten plaatsen.
• Bronsgeest en Middengebied
  • Over beide plannen is al jaren forse discussie. Beide plannen komen voor 100% voor rekening van de CDA wethouders Salman, Tummers en Barnhoorn. Het is merkwaardig te zien dat zonder ook maar één spoortje van historisch besef en verantwoordelijkheidsgevoel voor het oplossen van de door de partij veroorzaakte problemen het CDA voorop loopt in de kritiek op deze plannen.
• Groen, milieu, duurzaamheid
  • Binnen ambities voor duurzaamheid en milieu zijn kennelijk alleen die keuzes prioritair die Noordwijk en Noordwijkers financieel voordeel opleveren. Dat is alle tekst over duurzaamheid!! Het doel: geld opleveren! Niet eens welvaart of welzijn (immers ook meetbaar), nee gewoon geld! We planten alleen bomen als het geld oplevert. We doen alleen aan milieubeleid als het geld oplevert. Dit betekent dat Noordwijk het beleid van 100% duurzaam inkopen (unaniem aangenomen) overboord gooit (voorbeeld) Een van de trendbreuken.5  

Werken en economie

• Armoedebeleid aftoppen (plus-regelingen vermageren heet dat), voor zover betrekking hebbend op toegang to het arbeidsproces.
• Als men bedoelt daar waar het de ontvanger verleidt om dan maar arm te blijven en geen werk te zoeken dan is het logischer (maar nog steeds bikkelhard en zonder realiteitszin over de slaagkansen van werkzoeken.) 
• Overigens zijn wij zeer tegen het versoberen van ons Noordwijkse armoedebeleid. Er zijn meer mensen in Noordwijk die dit nodig hebben dan algemeen wordt gedacht.6   Leven

Vrije tijd

• Ruimte voor sport in het middengebied
  • Een groot gemis is juist de ruimte voor ongeorganiseerde sport. Sportverenigingen zijn er meer dan genoeg in het middengebied, zeker gezien de ruimtelijke ontwikkelingen van Noordwijk. Juist voor de ongeorganiseerde sport ontbreekt op een prachtige open plek in het dorp de ruimte. Het realiseren van het rondje Noordwijk door een parkachtige omgeving met mogelijkheden voor ongeorganiseerde sport waar zowel de inwoners als de gasten gebruik kunnen maken ontbreekt. Het is niet voor niets dat Noordwijk Marketing hier ook aandacht voor vraagt.
• De ambities betreffende cultuur en monumenten zullen neerwaarts worden bijgesteld.
  • Cultuur is van groot belang voor de samenleving en voor het imago van Noordwijk. Ook in de Toekomstvisie wordt hier nadrukkelijk aandacht aan besteed. De gemeenteraad moet de kerntakendiscussie nog gaan voeren maar de coalitie weet al op voorhand te vertellen dat juist deze sector hard wordt aangepakt.

Bereikbaarheid

• Zeejachthaven.
  • Wat ons betreft kan dit megalomane plan direct worden geschrapt.

De gemeentelijke organisatie

• Ten aanzien van de gemeentelijke organisatie toont de coalitie aan geen inzicht te hebben in het management van een ambtelijke organisatie anno 2010.
  
  Aan de ene kant wil men gebiedsontwikkeling en projecten realiseren doch aan de andere kant kennelijk geen organisatie die de gebiedsontwikkeling stuurt en niet de benodigde deskundigheid inhuren die voor tal van zaken nodig is. Om een vergelijking te maken met de gezondheidszorg: de gemeente beschikt over een eerzame huisartsenpraktijk maar zou gauw een probleem complexer wordt heb je een specialist in een ziekenhuis nodig. In het begin noemde ik een overzicht van een twintigtal gerealiseerde ruimtelijke ordening en beleidsproducten. Hiervan is er niet één zonder de inhuur van externe expertise tot stand gekomen. Ik bedoel dat niet als een verwijt naar het ambtelijke apparaat maar zo zit de wereld nu eenmaal in elkaar. Net als in het voorbeeld waarbij de huisartsenpraktijk de basisvoorzieningen kan leveren en geen specialisten en de bijbehorende salarissen in dienst heeft.
  
  Conclusie of er komt niets terecht van de gebiedsontwikkeling en de projecten of er staat onzin over de ambtelijke organisatie in het coalitieakkoord.
• Integriteit is een van de pijlers van het openbaar betuur, de overheid is van onbesproken gedrag.
  • Wij onderschrijven dat van harte.
    Er zijn geen voorkeursituaties zegt de coalitie, motiveringen zijn openbaar en toetsbaar. Prima, wij stellen daarom voor als eerste openbare en toetsbare integriteittoets voor de keuze in het coalitieakkoord om niet op gemeentelijke grond in Bronsgeest te gaan bouwen maar extra veel woningen op dure grond die in particuliere handen is in Offem Zuid. Wat ons betreft zal de wijze waarop met dit verzoek wordt omgegaan de proof of the pudding zijn ten aanzien van het integriteitgehalte.

Financiën op orde

• Wat betreft de financiële positie onderkennen we de geschetste problematiek en de noodzaak te bezuinigen. Wat wij onbegrijpelijk vinden dat tegelijkertijd niet krachtig wordt ingezet op de mogelijkheden die het grondbedrijf biedt. Het realiseren van het afgesproken beleid ten aanzien van Bronsgeest en Middengebied levert naast allerlei zeer gewenste producten als woningen en voorzieningen ook grote voordelen op voor de begroting (beheerkosten middengebied, OZB opbrengsten, exploitatiekosten zwembad) en het grondbedrijf (afdekken grondkosten Middengebied, opbrengsten Bronsgeest) op. Op basis hiervan kan de gemeente zijn kosten in de gebiedsontwikkelingen dekken en voorzieningen betalen.
  
  Hierop aanvullend: het is wel ultra gemakkelijk om als coalitie te zeggen: we laten de invulling aan B&W over, we roepen alleen dat er 8 ton uit efficiency moet komen en 2 miljoen uit kerntakendiscussie. Die kerntaken kan ik nog wel begrijpen (vereist openbare discussie) maar die efficiency: heeft men enig idee wat helpt om te kunnen toetsen of die 8 ton reëel is??
• Aangegeven wordt dat de beleidsclaims met 250.000 Euro te dekken zijn.
  Er zijn er zo meer dan 10 te vinden in dit akkoord. Het is volstrekt onduidelijk waar het bedrag van 250.000 Euro op gebaseerd is.

Portefeuilleverdeling

• Er komen nu 4 fulltime wethouders. Dat is een enorme toename van meer dan 40% ten opzichte van de 2,8 fte in 2004-2006. Noodgedwongen omdat er vier partijen nodig waren in 2006-2010 is dit toen opgetrokken naar 3,2 fte. Nu er echter weer 3 partijen in de coalitie zitten gaat men zelfs naar 4,0 fte. Los van mogelijke argumenten die overigens niet worden gegeven vinden wij het wel een heel fout voorbeeld: 4 miljoen bezuinigen en dan zichzelf loonsverhoging geven. Zie Arnhems voorbeeld, waar juist werd gekozen voor ‘voorbeeld geven’ door wethouders die fulltime werken en 0.8 verdienen.
• De portefeuilleverdeling bevat een aantal onduidelijkheden. Een wethouder Ruimtelijke Ordening ontbreekt. Wie is er verantwoordelijk voor de Ruimtelijke Structuurvisie als kader voor de gebiedsontwikkelingen? Wie treedt namens de gemeente op in de regionale RO discussies? Het meest lijkt dit te passen bij Bestemmingsplannen en Gebiedsuitwerking. (Van Ast). 
• De gebiedsontwikkeling fietspaden is een heel bijzondere, is gewoon verkeer.

Commissie indeling

• De commissie-indeling is uiterst onhandig. RO en Welzijn zijn over 4 portefeuillehouders verdeeld en over 3 avonden. Wij stellen voor dit eerst in het presidium te bespreken alvorens tot vaststelling over te gaan.

Tot slot

Dit coalitieakkoord mist de ambitie om de Toekomstvisie te realiseren. Het is passen op de winkel en bezuinigingen zoeken.

Daarnaast is het een zeer rechts akkoord waarbij op een aantal terreinen wordt gekozen voor een trendbreuk, en zelfs een U-bocht, waar de Noordwijker slechter van wordt.

Ik noem een aantal voorbeelden:

• Geen enkel plan of voornemen op vlak milieu en natuur.
• Slechts één zin over duurzaamheid.
• Loslaten van de sociale woningbouwnorm nog voordat de evaluatie van de woonvisie heeft plaatsgevonden; wel roepen over meer kansen voor starters.
• Loslaten van de plus in het Noordwijkse armoedebeleid en uitkleden tot regionaal niveau.
• Meer aan de markt overlaten zonder aan te geven hoe de overheid kaders stelt en bewaakt.
• Meest opvallende breuk is wel die tussen verkiezingsslogans en het akkoord, met name waar het gaat om jongerenhuisvesting, Geen woord in de top-10, en zelfs in het uitgewerkte akkoord niet, afgezien van grenzen opzoeken en 50 (al geplande?) woningen oppakken.