Ton van Rijnberk onderscheiden bij afscheid
Ton van Rijnberk heeft afscheid genomen van de Noordwijkse politiek om in Hillegom wethouder te worden.
Op 1 juni gebeurde dat met toespraken van burgemeester Groen, fractievoorzitter Carina Drijver en natuurlijk van hemzelf.
U leest ze hier in die volgorde achter elkaar.
Toespraak burgemeester Groen bij afscheid Ton van Rijnberk als raadslid op 1 juni 2011.
Dames en heren, leden van de gemeenteraad,
Op mij rust nu de taak om een prominent lid van uw raad en voorafgaande daaraan van uw college, uit te zwaaien omdat hij een belangrijke verantwoordelijkheid in Hillegom heeft geaccepteerd.
Ik doe dat langs de lijn waarbij ik ook u allen betrek omdat u allen raadslid bent naast een andere maatschappelijke verantwoordelijkheid.
Ik weet uit eigen ervaring, lang geleden, hoe moeilijk het is om dat te blijven combineren en je op beide terreinen in te zetten.
Enerzijds je hoofd maatschappelijke verantwoordelijkheid en anderzijds het raadslidmaatschap in een gemeente als Noordwijk naar waarde in te vullen.
Ik complimenteer u allen daarmee en via de complimenten aan u kom ik bij de heer Van Rijnberk die ik al lang ken want er zit ook een persoonlijk element in dit woord.
Toen ik in 1998 wethouder Financiën in Amsterdam werd, werd er vrij snel een bestuurlijk team gevormd voor de Noord Zuidlijn.
Wethouder Frank Köhler en ikzelf waren daar de leiders van.
Er waren 5 á 6 ambtenaren die ons daarbij ondersteunden en één van die ambtenaren was Van Rijnberk.
Ik heb dus al in die periode, waarbij het over majeure zaken ging, kennis mogen nemen van zijn denkkracht, van zijn creativiteit en van zijn vermogen om intellectueel over de horizon te kijken.
Dat heeft zich voortgezet in Noordwijk, waarbij je natuurlijk altijd over de smaak van de invulling van zijn capaciteiten kunt twisten, maar dat is inherent aan de politiek.
Maar onbetwist is zijn inzet voor wat betreft de kwaliteit, onbetwist dat hij een hele goede is geweest en dat hij consistent is geweest in uiterst gevoelige situaties zoals we die hier in Noordwijk in de loop der jaren hebben meegemaakt.
Van Rijnberk heeft zijn stempel gedrukt op het codificeren van het beleid.
Hoe dat verder wordt gehanteerd in nieuwe politieke omgevingen en nieuwe politieke machtsverhoudingen is aan de dan geldende situatie en de dan zittende mensen, maar het is wel zo dat er een start is gemaakt voor een ordelijke en ordentelijke discussie over het te voeren beleid omdat het beleid is gecodificeerd.
Ik denk dat één van de manco’s van Noordwijk in het verleden was dat er te weinig gecodificeerd was, te weinig in algemene zin was vastgelegd waardoor de discussie over principes al snel verwierden tot ad hoc discussies en casuïstieke discussies.
Dat is er uit.
We praten nu zowel in de raad als in het college in de afgelopen jaren in hoofdlijnen en dat is de grote verdienste geweest van Van Rijnberk.
Vooral zijn methodologische benadering respecteer ik zeer en wil dat benadrukken want dat heb je in het openbaar bestuur wel eens nodig.
Van Rijnberk heeft in de loop der jaren zowel in Amsterdam als hier in Noordwijk, en ik zal het vanavond hier in Noordwijk uiteraard uitsluitend over Noordwijk hebben, veel betekend voor het openbaar bestuur.
Hij is een energieke kracht geweest in het openbaar bestuur, hij heeft onbetwistbaar, wat ik net al zei de kwaliteit geleverd en kwalitatieve meerwaarde geleverd aan het openbaar bestuur en dat over een lange reeks van jaren.
Ik ga mijn vorige toespraken niet allemaal herhalen in de richting van Van Rijnberk, want ik heb hem al een paar keer mogen toespreken over de formidabele output op vrijwel alle beleidsterreinen, zijn bijdrage aan het volwassen worden van het politiek bestuurlijke spel en het ten goede veranderen van het politieke landschap, maar ik hechte er toch wel aan om meer in een algemeen kader dit te zeggen over zijn prestaties in het verleden en de afgelopen jaren in Noordwijk. 
Ook wil ik u allen daarbij nadrukkelijk betrekken want het is denk ik de laatste gelegenheid om te zeggen dat ik als burgemeester, als full time functionaris, grote bewondering heb voor u allen als leden van de raad en leden van de commissies hoe u de werkzaamheden ten behoeve van Noordwijk en ten faveure de Noordwijkers weet te combineren met de overige verantwoordelijkheden en ik weet onder welke tijdsdruk, onder welke tijdsklem en in welke af en toe lastige intellectuele afwegingen u zit.
Dat u bereid bent om dit te doen voor Noordwijk en voor de Noordwijkers dat bewonder ik zeer en dan kom ik weer terug bij Van Rijnberk.
Het is heel juist dat mensen die een staat van dienst hebben zoals Van Rijnberk heeft gehad, jarenlang raadslid en jarenlang wethouder met een output zoals ik die net heb beschreven, dat er ook iets meer is dan alleen de woorden, de welgemeende woorden, uit het hart komende woorden van de voorzitter van de raad.
Er is ook een nationale erkentelijkheid daarvoor en ik vind het heel erg plezierig om te mogen zeggen dat het Hare Majesteit heeft behaagd u te benoemen tot lid in de Orde van Oranje Nassau…
 
Toespraak Carina Drijver
Voorzitter, collega raadsleden, beste Ton,
Hillegom is blij met jouw komst. Wij zijn heel wat minder blij en dat wil ik graag met u allen delen.
Ton van Rijnberk heeft een lange geschiedenis met de Noordwijkse politiek.
1982 maakte hij zijn entree in de politiek als D66-er. Ondanks goede peilingen kreeg D66 maar een zetel. Ton uitte destijds zijn kritiek in het zwartboek over de raadhuisbouw. Deze kritiek heeft mede geleid tot de bouw van een nieuw raadhuis in 1986; binnen de tijd en het budget gerealiseerd.
1986. Ton werd een van de oprichters van Noordwijks Belang, de bakermat van Hak van Nes en Gerben van Duin. Ton werd lijsttrekker en Noordwijks belang winnaar van de verkiezingen met drie zetels in de raad. Dit was nog niet eerder vertoond.
1988 ging hij uit de raad om in 1996 weer terug te keren en als vervanger van mevrouw Monica Tolenaar, raadslid voor D66.
1998 was Ton een van de medeoprichters van de Progressieve Combinatie. Wij werden in een klap meteen de grootste.
2004 werd hij wethouder.
2006 wonnen wij de verkiezingen en werd Ton opnieuw wethouder met een meer uitgebreide portefeuille. Als goed bestuurder heeft hij die portefeuille volledig uitgevoerd. Van onze kant alle lof.
2009 besloot Ton zich niet opnieuw als wethouder te kandideren. Hij ambieerde meer een functie op de achtergrond maar werd op voorstel van het bestuur, door de leden tot lijsttrekker en fractievoorzitter van de Progressieve combinatie gekozen.
2010 De verkiezingsuitslag viel tegen en wij belandden in de oppositie. Een positie waarin Ton al jaren had.
Wij als fractie hebben deze rol samen met hem met veel verve opgepakt.
Een oud wethouder in de raad is niets mis mee. Spreken over plannen waar je zelf aan hebt meegewerkt, brengt een extra dimensie mee bij kaderstelling, bewaking en controle. Maar ook vanuit de rol van volksvertegenwoordiger. Het gaat om Noordwijk en het resultaat voor Noordwijk telt.
Ton is een consequent raadslid en bestuurder met oog voor de lange termijn. Bij raadsbrede besluiten zal hij zich naderhand verzetten tegen opportunisme wat de lange termijn uitwerking bedreigt. Of dit nu plannen van hemzelf zijn of van anderen doe er niet toe. U kent hem zo en zo is ie nu eenmaal en dat siert hem.
Ton, wij missen in jou een kundig raadslis en een kundig bestuurder, een prettige en gezellige collega én een voorzitter waar het goed mee werken was.
Namens de fractie: veel dank en heel veel succes!
Carina Drijver
Toespraak Ton van Rijnberk
Dames en Heren,
Onverwacht neem ik vandaag afscheid van de raad.
Eind maart veranderde de situatie op mijn werk in Amsterdam zodanig dat ik de mogelijkheid ging overwegen om vervroegd te stoppen met werken.
Tegelijkertijd kreeg ik op 12 april een telefoontje uit Hillegom met het verzoek om daar part- time wethouder te worden.
Dit sloot aan bij mijn keuze eind 2008 om hier geen wethouderskandidaat te zijn voor een eventuele volgende periode in het college en nog eens iets op te pakken in een geheel andere omgeving.
Overigens dacht ik toen meer in de richting van zelfstandig adviseur.
Het wettelijk gevolg van een wethouderschap elders is echter dat ik in Noordwijk als raadslid en fractievoorzitter moet stoppen.
Dat stoppen doe ik met een gerust hart.
De Progressieve Combinatie beschikt over een goed draaiende,11 man/vrouw sterke fractie en steunfractie met zowel ervaren mensen als nieuw talent.
Carina Drijver kan de rol van fractievoorzitter probleemloos overnemen en een betere opvolger dan Arthur Eijs, met wie ik in mijn wethoudersperiode een uitstekend tandem vormde, kan ik me niet wensen.
Mijn motivatie om mij in te zetten voor Noordwijk komt voort uit twee belangrijke drijfveren: de inhoud en een integere politiek.
Vanuit mijn ervaringen elders werden er in mijn ogen veel kansen gemist om van Noordwijk die bijzondere plek te maken waarvan velen in Noordwijk zeggen dat te willen.
Als je je nadrukkelijk wilt onderscheiden van andere gemeenten met de beperkte omvang van 25000 inwoners moet je naar mijn mening keihard werken aan het realiseren van bijzondere kwaliteiten, anders lukt dat niet.
Ik vergelijk het wel eens met een restaurant.
Je kunt prima gerechten serveren waar de gemiddelde gast tevreden mee is.
Op het moment echter dat je de ambitie hebt om een sterrenrestaurant te zijn zul je echt uit een ander vaatje moeten gaan tappen: kwaliteit leveren en je organisatie daar op inrichten.
Mijn bijdrage als wethouder en raadslid is steeds gericht op de ontwikkeling van Noordwijk naar sterrengemeente.
Dat is lastig want sturen op een bijzonder resultaat houdt verandering in.
Verandering in manier van denken, cultuur en organisatorische aanpak.
De problematiek van verandering is echter dat dit ook vaak weerstand oproept en met name bij degenen die niet inzien waarom het nodig is.
Een voorbeeld waar ik in dat opzicht in de jaren ’80 veel van geleerd heb is de strategie om door middel van het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit, de Haagse binnenstad te revitaliseren.
Als projectleider mocht ik met anderen hiervoor een visie en uitvoeringsplan ontwikkelen.
Voor het opstellen van de visie en de uitwerkingen kozen we voor bijzondere werkvormen: een atelier op locatie in de binnenstad waar ambtenaren uit de verschillende Haagse diensten en externe deskundigen samenwerkten, en proces- en programmamanagement naast het projectmanagement.
Dit leidde tot een resultaat dat landelijk de aandacht trok.
Echter nadat de wethouders als dragers van de visie waren vertrokken, probeerde de ambtelijke dienst, waar het project na een reorganisatie werd ondergebracht, het om zeep te helpen omdat ze het zelf niet bedacht hadden en de aanpak afweek van hun traditionele manier van denken en werken.
Gelukkig is dit tijdig door een nieuwe directeur onderkend en is er vervolgens 25 jaar consequent gewerkt aan de realisatie van de visie.
In 2010 is het uitwerkingsprogramma van de visie uit 1985 feestelijk afgesloten in Den Haag.
Kijk zo kan het gaan en ik hoop dan ook dat dit in 2030 ook over de integrale ruimtelijke visies Noordwijk Zeewaardig, Middengebied, De Kern Gezond, Nieuw Oost en de Greenport kan worden gezegd.
De ervaring met dit soort processen en de ervaringen met het jarenlang intensief werken met wethouders in Den Haag en Amsterdam hebben mij gevormd en vormden voor mij de basis van de invulling van mijn bestuurlijke bijdrage in Noordwijk.
Als je veel wilt realiseren in een beperkte tijd moet je wel kiezen voor een bestuursstijl op enige afstand.
Niet omdat je je geen zorgen maakt om de zorgen van individuele Noordwijkers maar om zaken eerst goed uit te zoeken en neutraliteit te verzekeren.
Eerst een ambtelijk advies laten opstellen over een verzoek of probleem en daarna bestuurlijk overleg leidt, zo is mijn evaring, het snelst tot de beste resultaten.
Ook is mijn ervaring dat met de beste expertise aan tafel het beste product en daarmee uiteindelijk ook vaak het goedkoopste product tot stand komt.
In een situatie met hoge ambities zoals Noordwijk die heeft, is het heel verstandig om naast de kwaliteiten van de eigen organisatie een beroep te doen op gespecialiseerde kwaliteiten van anderen.
De boel versterken met specifieke expertise betekent volstrekt geen diskwalificatie voor de gemeentelijke organisatie.
Sterker nog, het biedt een uitgelezen kans om extra ervaring op te doen.
Iedereen die lang in de politiek actief is maakt ups en downs mee.
Voor de Progressieve Combinatie was er het succes om bij de oprichting in 1998 direct de grootste partij te worden.
Desondanks kwamen we niet in het college, iets dat ons ook vier jaar later overkwam, doordat winnaar Noordwijk Totaal op het laatste moment in de onderhandelingen drie wethoudersplekken voor zichzelf opeiste.
In 2004 viel het college NT – CDA en kwamen we alsnog in het college, waardoor we toen al een aantal punten uit ons programma konden realiseren, ondermeer op het gebied van sociale zaken, armoedebestrijding en natuurbeleid.
In 2006 werden we opnieuw de grootste partij en konden we de collegedeelname voortzetten met een uitgebreide portefeuille.
In deze periode realiseerden we voor Noordwijk een socialer volkshuisvestingsbeleid, zorgden we voor ruimtelijke plannen die van Noordwijk een “sterrengemeente” kunnen maken door kwaliteit toe te voegen en willekeur en verrommeling uit te sluiten en werkten we met veel inzet aan het oplossen van probleemdossiers als Bronsgeest.
De verkiezingen van 2010 vielen tegen.
We profiteerden hierbij niet van de opleving van D66 maar hadden wel last van het verlies van de PvdA die in zeer veel gemeenten fors verloor en haar plek in het college kwijt raakte.
Hoewel de Progressieve Combinatie ook nu na het verlies van 1 zetel niet deelneemt aan het college heeft de Progressieve Combinatie in de afgelopen jaren veel kunnen betekenen voor Noordwijk.
Ik ga nu afscheid nemen van een raad waarvan het met veel mensen goed samenwerken is. Hen wens ik veel plezier en succes in het raadswerk.
Ik neem nu ook al afscheid van de burgemeester die ik al ken vanuit Amsterdam, die ik als plaatsvervangend voorzitter van de raad heb mogen installeren, die ik als locoburgemeester heb mogen toespreken bij zijn 5 jarig jubileum en waarmee ik 6 jaar in het college heb gezeten.
Harry aan het eind van de maand neem jij ook afscheid.
Ik weet dat het afscheid je moeilijk valt maar ik wens jou en de leden van de raad alle goeds toe en hoop jullie nog vaak in Noordwijk te mogen tegenkomen.
Het gaat u allen goed. |
print deze pagina